Wat is Brandschilderen?

    Al sinds de middeleeuwen wordt er gebrandschilderd glas gebruikt. Aangezien deze techniek een zeer tijdrovend en nauwluisterend proces was, zie je de oude gebrandschilderde ramen eigenlijk alleen nog in kerken. Bij het brandschilderproces dienen temperaturen behaald te worden van 600 - 650° Celsius.
Tegenwoordig, met alle electronica, is dat op zich geen probleem. Zonder deze moderne hulpmiddelen moet het regelmatig fout zijn gegaan (glasbreuk, kleurverschuivingen en dergelijke).
Om begrip te krijgen voor de kunstenaars van die tijd, zal hieronder in grote lijnen het brandschilder proces worden uitgelegd.
Het totale proces omvat in feite drie stappen (buiten het ontwerp en het   afwerken):

  • Het aanbrengen van de contour

  • Het aanbrengen van de grisaille

  • Het aanbrengen van de emaille(s)



    Het aanbrengen van de contour
    Als eerste worden de randen (contouren) op het glas getekend. Nadat deze allemaal zijn getekend, kan het glas voor de eerste keer de oven in om de contour in het glas te bakken. Door de behaalde temperatuur wordt het glas een beetje zacht en kan de contour door de oppervlakte van het glas dringen. Als je over het glas wrijft, voel je echter ook het contour nog gedeeltelijk op het glas liggen.

    Het aanbrengen van de grisaille
    Nadat de contour is aangebracht moet de grisaille egaal over het glas worden verdeeld. Hiervoor is een daskwast nodig om er voor te zorgen dat er geen strepen achter blijven. Deze grisaillelaag is erg kwetsbaar en wordt al beschadigd door de laag aan te raken. Met allerlei hulpmiddelen (cocktailprikkers, diverse (al dan niet afgeknipte) kwasten, wattenstaafjes e.d. wordt vervolgens de grisaille verwijderd op die plaatsen waar straks de emaille moet gaan komen. In feite blijven dus de schaduwen staan. Daarna gaat het glas weer de oven in en wordt de grisaille gebakken.

    Het aanbrengen van de emaille(s)
    Nadat de schaduwpartijen in het glas zijn gebakken, kunnen de emailles voor de diverse kleuren worden aangebracht. Over het algemeen zal dit niet in een keer kunnen gebeuren, maar zijn er meerdere brandgangen nodig. Na het aanbrengen van de emaille wordt het glas weer gebakken in de oven.